Cel szczegółowy (vii) wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia – Polska Wschodnia

Zrównoważony rozwój społeczny i gospodarczy PW+ musi odbywać się z zapewnieniem ochrony jej naturalnych potencjałów, w tym różnorodności biologicznej na obszarach cennych przyrodniczo i prawnie chronionych. Makroregion Polski Wschodniej obejmuje zróżnicowane krajobrazy i ekosystem charakteryzujące się bogactwem przyrodniczym. Znaczna jego część objęta jest różnymi formami ochrony przyrody, co wiąże się z występowaniem różnych ograniczeń, które stają się przyczyną wielu napięć społecznych. Interwencja w ramach CS (vii) przewiduje czynną ochronę przyrody, podnoszenie świadomości lokalnych społeczności, edukację ekologiczną oraz wsparcie infrastruktury służącej bezpośrednio tej działalności.

Ponad 50% środków zostanie przeznaczonych na czynną ochronę przyrody, zgodnie z Priorytetowymi Ramami Działań (PAF) dla sieci Natura 2000 w Polsce na lata 2021–2027, tj. udrażnianie i przywracanie ciągłości korytarzy ekologicznych o znaczeniu ponadregionalnym. Inwestycje w zapewnienie ciągłości korytarzy ekologicznych dotyczyć będą przede wszystkim likwidowania barier i sztucznych ograniczeń, budowy przepławek, przejść dla zwierząt, łączenia rozdrobnionych kompleksów leśnych w zwarte i ciągłe struktury krajobrazu.

W ramach interwencji zaplanowano również wsparcie projektów polegających na rozbudowie bazy edukacyjnej w celu prowadzenia działalności dydaktycznej w parkach narodowych w makroregionie. Interwencją zostaną objęte także inwestycje ukierunkowane na zmniejszanie negatywnej presji na ekosystemy i właściwe ukierunkowanie ruchu turystycznego.

Wsparcie infrastruktury turystycznej na obszarach chronionych będzie ograniczone do inwestycji, które będą służyły wyłącznie ochronie środowiska naturalnego, poprzez skanalizowanie ruchu turystycznego oraz zapewnią ograniczenie degradacji środowiska przyrodniczego w miejscach przemieszczania się i wypoczynku osób zwiedzających.

Wsparcie dodatkowych elementów infrastrukturalnych takich jak parkingi, drogi dojazdowe będzie możliwe pod warunkiem wykazania ich pozytywnego wpływu na zapewnienie właściwej ochrony, renaturyzacji lub zrównoważonego użytkowania obszarów chronionych, co zostanie potwierdzone przez organ sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000. Te elementy infrastruktury muszą stanowić integralną część projektu i nie będą dominującym elementem działania.

Wsparcie zostanie także przeznaczone na podnoszenie świadomości ekologicznej i promowanie postaw proekologicznych. Wspierane będą kampanie informacyjno-promocyjne, mające na celu zwiększenie świadomości w zakresie potrzeb oraz metod ochrony przyrody, jak również korzyści płynących z dobrze zachowanej przyrody i krajobrazu. Komponent edukacyjny będzie skierowany do lokalnych społeczności, m.in. przedsiębiorców, lokalnych liderów, dzieci i młodzieży, organizacji społecznych, gospodarczych – działania będą dotyczyć korzyści z objęcia ochroną obszarów cennych przyrodniczo, zasad oraz możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na terenach chronionych. Uzupełnieniem wsparcia w tym zakresie będzie budowanie zdolności administracyjnej podmiotów realizujących zadania służące ochronie bioróżnorodności w celu sprawniejszego zarządzania oraz przygotowania i realizacji przedsięwzięć związanych z czynną ochroną przyrody.

Interwencja pozwoli na poprawę stanu środowiska przyrodniczego przez wdrożenie działań na rzecz udrażniania i przywracania ciągłości ponadregionalnych korytarzy ekologicznych, zmniejszenie negatywnej presji turystyki w obszarach chronionych oraz zwiększenie świadomości społecznej na temat celów i znaczenia ochrony przyrody i różnorodności biologicznej oraz poprawę zarządzania i działań monitoringowych organów ochrony przyrody i innych podmiotów publicznych zobowiązanych do ochrony.

Interwencja zapewni synergię i będzie komplementarna z działaniami na rzecz ochrony przyrody i zachowania różnorodności biologicznej planowanymi w innych programach. Działania w FEPW będą uzupełnieniem dla wsparcia zaplanowanego w FEnIKS, przeznaczonego na działania o charakterze horyzontalnym i zasięgu ogólnokrajowym, a także do wsparcia w zakresie czynnej ochrony przyrody planowanego w poszczególnych programach regionalnych. FEPW będzie także komplementarny do INTERREG, w tym programów PL-SK, LTPL.

Rodzaje działań zostały ocenione jako zgodne z zasadą DNSH (ang. Do No Significant Harm, nie czyń poważnej szkody), ponieważ ze względu na swój charakter nie będą miały znaczącego negatywnego wpływu na środowisko.