Nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie funduszy unijnych (realizację projektu), które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Informowanie o nieprawidłowościach – Zgodnie z przepisami unijnymi, państwa członkowskie UE powiadamiają Komisję Europejską o nieprawidłowościach przekraczających 10 000 EUR tytułem wkładu z funduszy polityki spójności i regularnie informują ją o istotnych postępach przebiegu powiązanych postępowań administracyjnych i prawnych.
Wystąpienie nieprawidłowości zawsze skutkować będzie obowiązkiem zwrotu środków (jeżeli środki zostały już wypłacone). W przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości skutkującej obowiązkiem zwrotu środków beneficjent wzywany jest do ich zwrotu lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W przypadku niewypełnienia tego wezwania wydawana jest decyzja zobowiązująca beneficjenta do zwrotu środków określającą termin zwrotu środków. Po jego bezskutecznym upływie wszczynane jest postępowanie egzekucyjne.
W przypadku popełnienia przez Beneficjenta przestępstwa będzie on ponosił odpowiedzialność karną – na zasadach i warunkach wynikających z właściwych przepisów. W przypadku uzyskania uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa związanego z wykorzystaniem funduszy unijnych, instytucje uczestniczące w realizacji Programu Regionalnego niezwłocznie zawiadamiają właściwe organy ścigania.
W przypadkach określonych w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, beneficjent zostaje obligatoryjnie wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Okres wykluczenia kończy się z upływem trzech lat liczonych od dnia dokonania zwrotu środków przez beneficjenta.
W przypadku ujawnienia okoliczności wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych instytucje uczestniczące w realizacji Programu Regionalnego zawiadamiają o tym fakcie Rzecznika dyscypliny finansów publicznych.
Wytyczne dotyczące sposobu korygowania nieprawidłowości na lata 2021-2027 przedstawiają sposób postępowania w zakresie korygowania wydatków, w tym w szczególności ustalania wartości korekt finansowych lub pomniejszeń wydatków kwalifikowalnych, a także odzyskiwania środków nieprawidłowo wydatkowanych w procesie realizacji projektów i wdrażania
programów finansowanych ze środków funduszy UE. Załącznik do Wytycznych zawiera informacje o Stawkach procentowe korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych stosowane w zamówieniach: