W perspektywie finansowej 2021-2027 projekt można realizować we współpracy z innymi podmiotami, przy czym zdefiniowano w dokumentach programowych ogólne zasady tej współpracy i ścieżki wyboru partnerów. Warto zwrócić uwagę, że wybór partnerów, którzy nie są zakwalifikowani jako jednostki sektora finansów publicznych, musi się odbywać z zachowaniem procedur konkurencyjnych. Mechanizm projektu partnerskiego finansowanego ze środków europejskich został opisany w art. 39 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 z dnia 28 kwietnia 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079). Ustawa zakłada, że możliwa jest realizacja projektów w sytuacji, gdy taka możliwość zostanie określona w systemie realizacji danego Programu Operacyjnego – taka możliwość powinna zostać zatem zapisana w Szczegółowym Opisie Priorytetów.
W celu wspólnej realizacji projektu, w zakresie określonym przez instytucję zarządzającą krajowym programem albo instytucję zarządzającą regionalnym programem, może zostać utworzone partnerstwo przez podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, realizujące wspólnie projekt, zwany dalej „projektem partnerskim”, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie o partnerstwie
Kluczowe znaczenie dla określenia zakresu zadań pomiędzy partnerem wiodącym a pozostałymi partnerami ma umowa lub porozumienie o partnerstwie, o której mowa w art. 39 ust. 9 ww. ustawy. W umowie/porozumieniu muszą zostać określone obok przedmiotu umowy itp. m.in.: zakres i formę udziału poszczególnych partnerów w projekcie, w tym zakres realizowanych przez nich zadań, wskazanie partnera wiodącego uprawnionego do reprezentowania pozostałych partnerów projektu, sposób przekazywania dofinansowania na pokrycie kosztów ponoszonych przez poszczególnych partnerów projektu, umożliwiający określenie kwoty dofinansowania udzielonego każdemu z partnerów oraz sposób postępowania w przypadku naruszenia lub niewywiązania się stron z porozumienia lub umowy.
Porozumienie oraz umowa o partnerstwie określają w szczególności:
Zgodnie z ustawą najważniejszą, kluczową rolę w ramach projektu partnerskiego odgrywa podmiot, który inicjuje jego powstanie, którym musi być tzw. Partner wiodący. Podmiot ten odpowiada za wybór partnerów i za przygotowanie projektu. Partner wiodący musi także posiadać odpowiedni potencjał ekonomiczny zapewniający prawidłową realizację projektu.
Wybór partnerów spoza grona podmiotów zobowiązanych do stosowania PZP musi mieć charakter otwarty i publiczny – zasady wyboru opisano w art. 39. 2. Ponadto wybór partnerów musi nastąpić przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Ponadto w trakcie realizacji projektu dopuszczalna jest także zmiana partnera.
Podmiot, o którym mowa w art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, z późn. zm.9)), inicjujący projekt partnerski, dokonuje wyboru partnerów spośród podmiotów innych niż wymienione w art. 4 tej ustawy, z zachowaniem zasady przejrzystości i równego traktowania. Podmiot ten, dokonując wyboru, jest obowiązany w szczególności do:
Podmiot, o którym mowa w art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, niebędący podmiotem inicjującym projekt partnerski, po przystąpieniu do realizacji projektu partnerskiego podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację o rozpoczęciu realizacji projektu partnerskiego wraz z uzasadnieniem przyczyn przystąpienia do jego realizacji oraz wskazaniem partnera wiodącego w tym projekcie
Co istotne partnerem w projekcie nie może zostać podmiot wykluczony z możliwości udzielania dofinansowania ze środków UE.
Ponadto udział poszczególnych partnerów w ramach projektu partnerskiego nie mogą polegać na oferowaniu towarów, świadczeniu usług lub wykonywaniu robót budowlanych na rzecz pozostałych partnerów – celem tego przepisu jest zabezpieczenie przed omijaniem zasad PZP. W tym rozwiązaniu chodzi o to, że każdy z partnerów musi realizować określone zadania przewidziane z porozumienia/umowy – innymi słowy wymagany jest aktywny i merytoryczny udział partnera w realizacji projektu, ponieważ celem projektu partnerskiego jest zaangażowanie dodatkowych podmiotów w realizację projektu celem osiągnięcia lepszych rezultatów niż byłoby to możliwe, gdyby projekt był realizowany jedynie np. przez partnera wiodącego.